کد خبر : 51432 تاریخ : 1405/5/25 - 00:02
«امتیاز» از چگونگی تحویل ۵ هزار مسکن استیجاری گزارش می‌دهد؛ تمرکز بر اجاره‌داری! بازار اجاره مسکن در سال‌های اخیر با رشد سرسام‌آور هزینه‌های رهن و اجاره، به یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های خانوارهای ایرانی تبدیل شده است. در این میان، بسیاری از مستأجران، به‌ویژه زوج‌های جوان، برای پیدا کردن یک سرپناه مناسب با چالش‌های فراوانی دست‌به‌گریبان هستند. جهش قیمت مسکن، کاهش چشمگیر قدرت خرید و سنگینی هزینه‌های زندگی باعث شده است تا تدوین و اجرای سیاست‌های حمایتی در حوزه مسکن بیش از پیش اهمیت پیدا کند.

در همین راستا، وزارت راه و شهرسازی طرح تأمین مسکن استیجاری را با هدف دستگیری از زوج‌های جوان و خانوارهای فاقد مسکن کلید زده است. این طرح که با نام آشیان شناخته می‌شود، قرار است با عرضه واحدهای مسکونی با شرایط حمایتی، تا حدی التهاب بازار اجاره را فرو بنشاند.
طرح مسکن استیجاری چیست؟
مسکن استیجاری یکی از طرح‌های حمایتی مستاجران است که دولت برای کمک به خانوارهایی که امکان خرید خانه ندارند و با افزایش هزینه‌های اجاره مواجه هستند، اجرا می‌کند. در این طرح، به جای تمرکز صرف بر پرداخت تسهیلات مالی، تلاش شده است با تأمین واحدهای مسکونی اجاره‌ای، امکان دسترسی گروه‌های هدف به مسکن مناسب‌تر فراهم شود.
در طرح آشیان، واحدهای مسکونی استیجاری با شرایط حمایتی در اختیار متقاضیان واجد شرایط قرار می‌گیرند و میزان اجاره‌بهای آن‌ها بر اساس سطح درآمدی تعیین خواهد شد.
جزئیات طرح آشیان برای تأمین مسکن استیجاری
طبق اعلام وزارت راه و شهرسازی، طرح آشیان مسکن استیجاری با هدف تأمین مسکن استیجاری برای زوج‌های جوان طراحی شده است. در این طرح، میزان حمایت برای همه خانوارها یکسان نیست و بر اساس دهک درآمدی افراد تعیین می‌شود.
این موضوع باعث می‌شود افرادی که درآمد پایین‌تری دارند، از تخفیف بیشتری در هزینه اجاره برخوردار شوند. به این ترتیب، سیاست‌گذار تلاش کرده است منابع حمایتی را بیشتر به گروه‌هایی اختصاص دهد که نیاز بیشتری به حمایت مسکن دارند.
میزان تخفیف اجاره‌بها در مسکن استیجاری چقدر است؟
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های طرح مسکن استیجاری، تعیین اجاره‌بها بر اساس دهک درآمدی به شمار می‌رود. رضا فرهادزاده، مدیرکل دفتر طرح‌ریزی و پایش مسکن وزارت راه و شهرسازی، درباره نحوه تعیین اجاره‌بهای این واحدها توضیح داده است که برای دهک‌های مختلف درآمدی، تخفیف‌های متفاوتی در نظر گرفته شده است. بر اساس اعلام وی:
برای دهک‌های یک و دو درآمدی، اجاره‌بهای واحدها معادل ۳۵ درصد قیمت روز واحد تعیین می‌شود.
برای دهک‌های سه و چهار درآمدی، اجاره‌بها معادل ۴۵ درصد قیمت روز واحد خواهد بود.
برای دهک‌های پنج و شش درآمدی، ۵۵ درصد تخفیف در نظر گرفته خواهد شد.
جزئیات نهایی نحوه محاسبه اجاره‌بها و ضوابط اجرایی این بخش پس از اعلام رسمی مشخص خواهد شد. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این طرح، ارائه تخفیف اجاره مسکن استیجاری برای دهک‌های مختلف درآمدی است. میزان این تخفیف‌ها بر اساس سطح درآمد خانوارها تعیین می‌شود.
تحویل ۵ هزار مسکن استیجاری تا ۲ ماه آینده
صادق وزیر راه و شهرسازی با تاکید بر اینکه در مسکن استیجاری از تجارب گذشته مسکن حمایتی استفاده شده است گفت: ۵ هزار مسکن استیجاری تا یکی دو ماه آینده تحویل متقاضیان واجد شرایط شود.
چند روز پیش بود که رضا فرهادزاده از استارت ثبت نام مسکن استیجاری در هفته دولت برای استان تهران خبر داد و اعلام کرد که برای تأمین مسکن استیجاری زوج‌های جوان در ۱۵ استان، ثبت‌نام و فراخوان انجام شده است و امیدواریم از هفته دولت بتوانیم عملاً فرایند تحویل کلید واحدها را آغاز کنیم.
حال دولت در حالی قصد دارد از هفته دولت ثبت‌نام و تحویل واحدهای مسکن استیجاری به زوج‌های جوان را آغاز کند که طبق اعلام وزارت راه و شهرسازی، میزان اجاره این واحدها متناسب با دهک درآمدی خانوار تعیین خواهد شد. هر چند هنوز این طرح استارت نخورده است، اما به نظر می‌رسد دولت در این مسیر دشواری‌های زیادی خواهد داشت.
در این طرح میزان اجاره‌بهای واحدها متناسب با دهک درآمدی خانوارها تعیین می‌شود و برای دهک‌های مختلف، تخفیف‌های متفاوتی در نظر گرفته شده است و برای دهک‌های یک و دو، اجاره‌بهای واحد معادل ۳۵ درصد قیمت روز واحد تعیین می‌شود. برای دهک‌های سه و چهار، ۴۵ درصد و برای دهک‌های پنج و شش نیز ۵۵ درصد تخفیف در نظر گرفته خواهد شد که جزئیات آن متناسب با اعداد و ضوابط تعیین‌شده اعلام می‌شود.
در تهران نیز چند پروژه وجود دارد که اداره کل راه و شهرسازی استان تهران اقدامات مربوط به آنها را انجام داده و این پروژه‌ها در مراحل پایانی قرار دارند. برای تأمین مسکن استیجاری زوج‌های جوان در ۱۵ استان، ثبت‌نام و فراخوان انجام شده است و آنطور که مقامات ارشد وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده‌اند از هفته دولت عملاً فرایند تحویل کلید واحدهای مسکونی آغاز خواهد شد.
آنطور که مقامات ارشد وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده‌اند پروژه‌های مربوط به تهران پروژه‌های بزرگی هستند و اقدامات لازم برای این پروژه‌ها انجام شده و تصمیم نهایی درباره ثبت‌نام نیز به‌زودی اعلام خواهد شد.
تحویل ۱۰ هزار مسکن استیجاری را اعلام کرده بودیم، اما شرایط کشور به لحاظ جنگ شرایط پیچیده‌ای شد، اما با این حال تصور می‌شود که بیش از ۵ هزار واحد مسکونی تا مهر ماه امسال آماده و تحویل شود
فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی در پاسخ به این پرسش که طرح مسکن استیجاری قرار بود از سال گذشته و با وعده ۱۰ هزار واحد مسکونی وارد عملیات اجرایی شود اما هنوز استارت تحویل این واحدها آغاز نشده است؟ گفت: ثبت نام مسکن استیجاری انجام شده است، اما به دلیل تجارب قبلی که ثبت نام صورت می‌گرفت و بعد از آن شروع به تعدیل کنیم آنچه که تمام بررسی‌ها صورت می‌گیرد به اطلاع عموم برسد بنابراین بزودی عملیات تحویل واحدهای مسکونی استیجاری نه تنها فقط در کشور بلکه در تهران نیز صورت می‌گیرد.
او در پاسخ به این پرسش که سال گذشته وعده داده بودید که ۱۰ هزار مسکن در قالب مسکن استیجاری تحویل می‌شود؟ گفت: تحویل ۱۰ هزار مسکن استیجاری را اعلام کرده بودیم، اما شرایط کشور به لحاظ جنگ شرایط پیچیده‌ای شد، اما با این حال تصور می‌شود که بیش از ۵ هزار واحد مسکونی تا مهر ماه امسال آماده و تحویل شود.
دولت قصد دارد از هفته دولت ثبت‌نام و تحویل واحدهای مسکن استیجاری به زوج‌های جوان را آغاز کند. طبق اعلام وزارت راه میزان اجاره این واحدها متناسب با دهک درآمدی خانوار تعیین می‌شود.
وضعیت بازار مسکن در سال جاری به گونه‌ای متفاوت تر از سال قبل شده است و در حالیکه قیمت مسکن افزایش قابل ملاحظه‌ای داشت اما اجاره بها به دلیل ناتوانی مردم در پرداخت اجاره چندان افزایشی پیدا نکرد.
تفاوت‌های بنیادین مسکن استیجاری با مسکن ملی
برای بسیاری از افراد این سؤال پیش می‌آید که این طرح جدید چه تفاوتی با پروژه‌هایی مانند نهضت ملی مسکن دارد؟ تفاوت این دو بسیار کلیدی است و درک آن به شما کمک می‌کند تا تصمیم بهتری برای آینده سکونتی خود بگیرید.
۱. هدف نهایی و نوع بهره‌برداری: طرح نهضت ملی مسکن با هدف «خانه‌دار شدن و مالکیت قطعی» طراحی شده است. در حالی که ماهیت مسکن استیجاری، همان‌طور که از نامش پیداست، بر «تأمین سرپناه و امنیت سکونت» از طریق اجاره بلندمدت (معمولا تا ۵ سال) استوار است.
۲. مخاطبان هدف: مسکن ملی معمولا برای افرادی مناسب است که اگرچه خانه ندارند، اما یک توان مالی نسبی برای پرداخت اقساط یا واریز مبالغ اولیه دارند. اما مسکن استیجاری دقیقا دهک‌های کم‌درآمد و زوج‌های جوانی را هدف قرار داده است که در ابتدای مسیر زندگی هستند و توانایی پس‌انداز کلان ندارند.
۳. آورده اولیه و اقساط: این شاید مهم‌ترین تفاوت باشد. در مسکن ملی، متقاضی باید طی چند مرحله صدها میلیون تومان واریز کند و سپس سال‌ها قسط وام بپردازد. اما در طرح مسکن استیجاری، نیاز به آورده اولیه بسیار ناچیز است (تنها بخشی از مبلغ به عنوان ودیعه) و فرد هیچ‌گونه قسط بانکی پرداخت نمی‌کند، بلکه تنها یک اجاره‌بهای ماهانه کنترل‌شده می‌پردازد که فشار مالی ماهانه آن بسیار کمتر و قابل پیش‌بینی‌تر است.
دو استراتژی دولت برای تأمین و ساخت مسکن استیجاری
دولت برای اینکه بتواند در کوتاه‌ترین زمان ممکن به نیاز بازار پاسخ دهد و هم‌زمان یک برنامه‌ریزی بلندمدت داشته باشد، دو روش متفاوت را برای تأمین واحدهای مسکن استیجاری در پیش گرفته است:
روش اول: تملک واحدهای آماده (راهکار کوتاه‌ مدت)
در این روش که سرعت اجرایی بسیار بالایی دارد، دولت به جای صبر کردن برای ساخت‌وساز، واحدهای مسکونی موجود و تکمیل‌ شده در سطح شهرها را تملک کرده و آن‌ها را با شرایط حمایتی و اجاره‌بهای کنترل‌شده به مردم واگذار می‌کند. این اقدام به عنوان یک مسکن فوری برای التهابات بازار اجاره عمل خواهد کرد.
روش دوم: ساخت پروژه‌های جدید با کاربری اجاره‌ای (راهکار بلندمدت)
در مسیر دوم، دولت زمین‌هایی را به صورت ویژه به ساخت مجتمع‌هایی اختصاص می‌دهد که از ابتدا با برچسب و کاربری مسکن استیجاری ساخته می‌شوند. این واحدها به هیچ‌کس فروخته نخواهند شد و به عنوان یک سرمایه عمومی، نسل به نسل در اختیار زوج‌های جوان (به‌خصوص کسانی که به تازگی ازدواج کرده‌اند) قرار می‌گیرند تا بتوانند سال‌های اولیه زندگی مشترک خود را بدون دغدغه اجاره‌بهای سنگین سپری کنند.

چه کسانی می‌توانند در طرح مسکن استیجاری ثبت‌نام کنند؟
یکی از ویژگی‌های مثبت طرح مسکن استیجاری، نگاه جامع آن به اقشار مختلف جامعه است. شرایط واجدین شرایط به شرح زیر اعلام شده است:
زوج‌های جوان: اولویت طلایی این طرح با زوج‌های جوانی است که در پنج سال گذشته ازدواج کرده‌اند. اگر شما در ۵ سال اخیر پیمان زناشویی بسته‌اید و از نظر سطح درآمدی در دهک‌های اول تا ششم قرار دارید، شانس بسیار بالایی برای پذیرش در این طرح خواهید داشت. این اقدام با هدف تسهیل ازدواج و فرزندآوری طراحی شده است.
مجردهای واجد شرایط: دولت در این طرح افراد مجرد را فراموش نکرده است. بر اساس ضوابط اعلامی، برخلاف برخی طرح‌های گذشته، در پروژه مسکن استیجاری خانم‌های مجردی که بیش از ۳۵ سال سن دارند و آقایان مجردی که سن آن‌ها بالای ۴۵ سال است، مجاز به ثبت‌نام و دریافت واحدهای اجاره‌ای دولتی خواهند بود.
راهنمای ثبت‌نام طرح مسکن استیجاری
با توجه به حساسیت موضوع مسکن، متأسفانه همواره افراد سودجو با طراحی سایت‌های جعلی اقدام به کلاهبرداری می‌کنند. بنابراین، دقت داشته باشید که تنها بستر رسمی، قانونی و معتبر برای ثبت‌نام در طرح مسکن استیجاری عمومی، سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن است.
هیچ نیازی به مراجعه حضوری به ادارات یا پرداخت وجه به واسطه‌ها نیست. متقاضیان باید تمامی مراحل نام‌نویسی، بارگذاری مدارک هویتی، پیگیری وضعیت ثبت‌نام و اطلاع از اطلاعیه‌های جدید را صرفا از طریق آدرس اینترنتی
saman.mrud.ir انجام دهند. پیشنهاد می‌شود برای جلوگیری از جا ماندن از طرح، اخبار مرتبط را به صورت مستمر از طریق رسانه‌های رسمی دنبال کنید.