کد خبر : 82747 تاریخ : 1405/7/19 - 22:00
«امتیاز» دلایل افزایش بازدهی شاخص کل بازار سرمایه را بررسی می‌کند؛ یک میلیون سهام‌دارفعال در بورس تعداد سهام‌داران فعال بورس در هفته گذشته به یک میلیون و ۱۲ هزار کد رسید.

گزارش‌های آماری مدیریت نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار از معاملات بازار سهام حاکی از آن است که در هفته گذشته، سهم حقیقی‌ها ۲، ۳۱۸، ۸۱۴ میلیارد ریال (۶۹.۵ درصد)، حقوقی‌ها ۳۹۹، ۸۸۱ میلیارد ریال (۱۲ درصد) و صندوق‌های سهامی ۲۴۱,۰۳۴ میلیارد ریال (۷.۲ درصد) بود.
در هفته گذشته تعداد سهام‌داران فعال در بازار اعم از حقیقی و حقوقی (بدون احتساب کد‌های دارای معامله در عرضه‌های اولیه) ۱,۰۱۲,۱۹۵ نفر بود که به تفکیک ۱,۰۰۹,۶۹۴ نفر شامل سهام‌داران حقیقی و ۲,۵۰۱ نفر مربوط به حقوقی‌ها می‌شود.
در این بازه زمانی ۳ صنعت محصولات شیمیایی، فلزات اساسی و بانک‌ها جزو ۳ صنعت پرگردش در معاملات بازار سهام بودند.آمار‌ها حاکی از آن است که درهفته گذشته این ۳ صنعت ۴۳ درصد ارزش کل معاملات بازار را به خود اختصاص دادند.
بازدهی ۲۰۵ درصدی شاخص کل از ابتدای سال ۱۴۰۴
فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه با اشاره به عبور پرقدرت شاخص کل از مرز ۸ میلیون واحد اظهار داشت: این عبور قدرتمند نشان‌دهنده بازدهی ۲۰۵ درصدی شاخص کل از ابتدای سال ۱۴۰۴ و بازدهی ۱۲۰ درصدی آن از شروع معاملات سال ۱۴۰۵ یعنی هفته اول خردادماه تاکنون است که شاخص هم‌وزن و شاخص شناور آزاد نیز با نوسانی جزیی همین حدود از بازدهی را تأیید می‌کنند.
وی علت این رشد را نه صرفاً تجدید ارزیابی دارایی‌ها یا افزایش سودآوری شرکت‌ها، بلکه ناشی از اشباع سایر بازارهای موازی مانند مسکن، خودرو، ارز و طلا دانست. از سوی دیگر، افت شدید سطح عمومی قیمت‌ها در سال ۱۴۰۴ و سال‌های پس از ۱۳۹۹ موجب شد بورس در مسیر رشد و جبران عقب‌ماندگی قرار گیرد.
P/E در بورس به ۹ مرتبه رسید
این کارشناس بورس اشاره کرد: تا پایان شهریورماه متوسط نسبت P/E در بورس به ۹ مرتبه رسیده که نشان‌دهنده رشد ۲۰ درصدی حتی نسبت به مردادماه است، اما در نهایت سطح ارزندگی بورس عامل اصلی این اقبال بوده است.
وی افزود: اگرچه سود ۱۷۰۰ همتی کل شرکت‌های بورسی نسبت به دوره مشابه تنها ۲۵ درصد رشد داشته و نمی‌تواند به تنهایی جهش نسبت P/E از ۶ به ۹ را توضیح دهد، اما اشتیاق خریداران برای تبدیل نقدینگی به دارایی مالی به دلیل ارزندگی بورس این روند را شکل داده است.
بازار همچنان ظرفیت رشد دارد
یک کارشناس بازار سرمایه گفت: اظهارات اخیر عبدالناصر همتی درباره برخورد جدی با ناترازی بانک‌ها، به رشد بازار سرمایه کمک می‌کند.
امیر وفایی، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به رکوردشکنی‌های اخیر شاخص کل بورس گفت: بازار سرمایه در مدت کوتاهی موفق شده است رکوردهای جدیدی را به ثبت برساند؛ به‌طوری‌که شاخص کل بورس در پایان هفته گذشته از سطح ۸ میلیون واحد عبور کرد و امروز نیز با ثبت رکوردی جدید، به کانال تازه‌ای دست یافت.
وی با بیان اینکه بازار سرمایه با وجود آسیب‌های ناشی از جنگ و ریسک‌های موجود در اقتصاد، توانسته است روند صعودی خود را ادامه دهد، اظهار کرد: واقعیت این است که قیمت سهام بسیاری از شرکت‌ها، به‌ویژه در سال گذشته، از منظر ارزش‌گذاری در سطوح پایینی قرار داشت. علاوه بر این، شاخص بورس در مقایسه با سایر بازارها عقب‌ماندگی قابل‌توجهی داشت که به نظر می‌رسد در روند اخیر، بخش عمده‌ای از این عقب‌ماندگی جبران شده است.
این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر اهمیت سیاست‌گذاری‌های اقتصادی در مسیر آینده بورس افزود: اگر سیاست‌های دولت به‌گونه‌ای تنظیم شود که به سودآوری شرکت‌ها آسیب وارد نکند، می‌توان انتظار داشت که بازار سرمایه همچنان اتفاقات مثبتی را تجربه کند. به همین دلیل، به نظر می‌رسد شاخص کل بخشی از عقب‌ماندگی سال گذشته خود را جبران کرده است.
وفایی با اشاره به تأثیر ریسک‌های سیاسی و شرایط جنگی بر معاملات بورس تصریح کرد: تحولات سیاسی و شرایط جنگی می‌توانند بر بازار سرمایه اثرگذار باشند، اما در حال حاضر نمی‌توان وضعیت بازار را به‌طور کلی نگران‌کننده ارزیابی کرد. شرایط فعلی بورس از نظر ارزش‌گذاری شرکت‌ها، نسبت‌های مالی و متغیرهای بنیادی، تفاوت‌های قابل‌توجهی با فضای بازار در سال ۱۳۹۹ دارد و نباید این دو دوره را با یکدیگر مقایسه کرد.
وی در ادامه با تأکید بر وجود ظرفیت رشد در بازار سرمایه از منظر بنیادی گفت: بازار سهام همچنان پتانسیل رشد دارد و باید این موضوع را با بررسی عملکرد شرکت‌ها و گزارش‌های مالی آن‌ها ارزیابی کرد. به‌تدریج گزارش‌های شش‌ماهه شرکت‌ها نیز منتشر می‌شود و با بررسی این گزارش‌ها می‌توان تصویر روشن‌تری از وضعیت سودآوری بنگاه‌ها و چشم‌انداز بازار به دست آورد.این کارشناس بازار سرمایه همچنین افزایش نرخ ارز و تغییرات سیاست‌های ارزی را از عوامل مؤثر بر عملکرد شرکت‌ها دانست و بیان کرد: با افزایش نرخ دلار، وضعیت فروش و درآمد برخی شرکت‌ها تغییر می‌کند. همچنین، سیاست مربوط به تغییر نرخ ارز ترجیحی که از سال گذشته دنبال شد، از جمله موضوعات مهمی است که می‌تواند بر عملکرد شرکت‌ها و چشم‌انداز سودآوری آن‌ها تأثیر بگذارد.
وفایی با اشاره به روند صعودی قیمت‌ها در بورس کالا خاطرنشان کرد: در حال حاضر شاهد افزایش قیمت برخی محصولات در بورس کالا هستیم. برای مثال، قیمت آهن نیز در این بازار رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده است. این تحولات می‌توانند بر درآمد فروش شرکت‌های مرتبط اثرگذار باشند؛ چراکه بخشی از فروش این شرکت‌ها از طریق بورس کالا انجام می‌شود. البته برای ارزیابی دقیق اثر این افزایش قیمت‌ها بر سودآوری و ارزش سهام شرکت‌ها، باید روند معاملات و عملکرد واقعی بنگاه‌ها را بررسی کرد.
وی با اشاره به توجه معامله‌گران به گروه بانکی و اظهارات اخیر عبدالناصر همتی درباره برخورد جدی با ناترازی بانک‌ها گفت: موضوع ناترازی بانک‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است و اصلاح آن می‌تواند به بهبود عملکرد نظام بانکی کمک کند. بانک‌ها باید بر فعالیت‌های اصلی خود متمرکز باشند و از ورود به فعالیت‌هایی که با ماهیت و کارکرد اصلی آن‌ها فاصله دارد، پرهیز کنند.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: ناترازی بانک‌ها نشان می‌دهد که در برخی موارد، منابع و فعالیت‌های بانکی از مسیر اصلی خود فاصله گرفته‌اند. بنابراین، برخورد با ناترازی و اصلاح ساختار فعالیت بانک‌ها می‌تواند زمینه را برای بهبود عملکرد آن‌ها فراهم کند و شرایط مناسب‌تری را برای نظام بانکی و بازار سرمایه رقم بزند.
صعود شیرین؛ اما نگران
روند صعودی بورس و عبور شاخص کل از محدوده ۸ میلیون و ۲۰۰ هزار واحد، بار دیگر توجه‌ها را به چشم‌انداز بازار سرمایه جلب کرده است؛ بازاری که در سایه تداوم انتظارات تورمی و افزایش نرخ ارز، همچنان از ظرفیت رشد برخوردار است. با این حال، تداوم این مسیر بیش از آنکه به رشد شاخص وابسته باشد، به وضعیت سودآوری شرکت‌ها، انتشار گزارش‌های شش ‌ماهه و میزان تحقق انتظارات سرمایه‌گذاران بستگی دارد. در این میان، تشدید ریسک‌های سیاسی و احتمال تنش‌های نظامی می‌تواند معادلات بازار را تغییر دهد و ضرورت توجه به ارزندگی سهام، کیفیت پرتفوی و مدیریت ریسک را بیش از گذشته برجسته کند. امیرعباس باقری، کارشناس بورس با نگاهی به تداوم روند صعودی شاخص کل و عبور آن از کانال ۸ میلیون و ۲۰۰ هزار واحد می‌گوید: این صعود نشان‌دهنده تداوم انتظارات تورمی و تعدیل ارزش اسمی دارایی شرکت‌ها در بازار سرمایه است. با توجه به اینکه شاخص کل در روز سه‌شنبه نیز معاملات خود را در محدوده مثبت آغاز کرده، می‌توان گفت که فعلا جریان کلی بازار همچنان از تمایل به رشد حکایت دارد. با این حال، معتقدم در شرایط فعلی نباید صرفا بر مبنای رشد شاخص درباره آینده بازار قضاوت کرد و لازم است وضعیت سودآوری شرکت‌ها و گزارش‌های مالی پیش‌رو را نیز در نظر گرفت. او نیز همچون آقابزرگی بر این باور است که بازار سهام از منظر ارزندگی، همچنان ظرفیت رشد را دارد. افزایش نرخ ارز و تورم، در صورت انعکاس در درآمدهای عملیاتی و سودآوری شرکت‌ها، می‌تواند زمینه تعدیل ارزش‌گذاری بسیاری از صنایع را فراهم کند. البته این موضوع برای تمام شرکت‌ها به یک اندازه صادق نیست و میزان اثرپذیری هر صنعت از نرخ ارز، هزینه‌های تولید، قیمت‌گذاری دستوری و شرایط صادراتی متفاوت است. بنابراین هر چه شاخص در سطوح بالاتری قرار می‌گیرد، اهمیت انتخاب سهام بر اساس متغیرهای بنیادی و عملکرد واقعی شرکت‌ها نیز بیشتر می‌شود.باقری در تحلیلش یکی از مهم‌ترین محرک‌های پیش ‌روی بازار را انتشار گزارش‌های شش ‌ماهه شرکت‌ها می‌خواند و می‌گوید: انتظار می‌رود گزارش‌های بخش قابل توجهی از صنایع، به‌ویژه شرکت‌هایی که از افزایش نرخ ارز و رشد ارزش فروش محصولات خود منتفع شده‌اند، بتواند تصویر روشن‌تری از وضعیت سودآوری بازار ارائه دهد. اگر این گزارش‌ها با انتظارات سرمایه‌گذاران همخوانی داشته باشند و رشد سودآوری شرکت‌ها را تأیید کنند، می‌توانند به تداوم روند مثبت بازار کمک کنند و زمینه را برای حرکت شاخص به سطوح بالاتر فراهم آورند. البته به اعتقاد این کارشناس بورس، مهم‌ترین عاملی که می‌تواند این روند را با اختلال جدی مواجه کند، تشدید ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیک، به‌ویژه افزایش احتمال درگیری نظامی است. در شرایط فعلی، بازار سرمایه بیش از هر چیز نسبت به اخبار مرتبط با تنش‌های منطقه‌ای حساس است و وقوع یک شوک سیاسی یا نظامی می‌تواند حتی در صورت مناسب بودن شرایط بنیادی شرکت‌ها، فشار فروش و افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران را به دنبال داشته باشد. به همین دلیل، نباید ریسک‌های سیاسی را در تحلیل روند بازار نادیده گرفت. در مجموع از نگاه باقری در صورت تداوم شرایط فعلی، انتشار گزارش‌های مالی مناسب و نبود شوک جدی سیاسی، امکان ادامه رشد بازار وجود دارد. با این حال، این روند لزوما به ‌صورت یک حرکت پیوسته و بدون اصلاح نخواهد بود و نوسانات مقطعی پس از رشدهای قابل توجه، کاملا طبیعی است. توصیه من به سهامداران این است که ضمن پرهیز از تصمیم‌گیری‌های هیجانی، تمرکز خود را بر شرکت‌های دارای سودآوری پایدار، گزارش‌های مالی قابل اتکا و چشم‌انداز عملیاتی روشن قرار دهند و متناسب با سطح ریسک‌پذیری خود، بخشی از دارایی‌شان را نیز به ابزارهای کم‌ریسک‌تر اختصاص دهند. به باور من، در مقطع کنونی، کیفیت پرتفوی و مدیریت ریسک اهمیت بیشتری از دنبال کردن صرفِ رشد شاخص دارد.
سهامداران بورس نباید صرفاً به رشد شاخص نگاه کنند
کارشناس بازار سرمایه گفت: نگاه من به بازار سهام همچنان مثبت است، اما این به معنای نادیده گرفتن ریسک‌های موجود نیست.
امیرعباس باقری کارشناس بازار سرمایه گفت: به نظر من فتح کانال ۸ میلیون واحد توسط شاخص کل را باید در چارچوب متغیر‌های کلان اقتصادی و همچنین ارزش‌گذاری بازار بررسی کرد. اگرچه رشد اخیر شاخص قابل توجه بوده، اما همچنان معتقدم بازار سهام از منظر ارزش دلاری، فاصله معناداری با سطوحی دارد که بتواند نشان‌دهنده حباب در کلیت بازار باشد. در حال حاضر ارزش دلاری بازار سرمایه همچنان زیر ۱۰۰ میلیارد دلار قرار دارد و همین موضوع یکی از مهم‌ترین دلایلی است که باعث می‌شود بازار را همچنان برخوردار از ارزندگی بدانم.
او افزود: از طرف دیگر، رشد نسبی نرخ دلار طی ماه‌های اخیر نیز به افزایش ارزش اسمی شرکت‌ها و درآمد و سودآوری بسیاری از صنایع کمک کرده است. در صورتی که نرخ ارز در محدوده‌های فعلی تثبیت شود و شاهد جهش مجدد و شدید آن نباشیم، بازار می‌تواند به تدریج خود را با این سطح جدید از نرخ ارز و تورم تطبیق دهد؛ بنابراین معتقدم حتی در شرایطی که دلار در همین محدوده‌ها باقی بماند، ظرفیت ادامه رشد در بازار سهام وجود دارد.
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه بیان کرد: از منظر شاخص کل، طبیعتاً نمی‌توان عدد دقیقی را به عنوان هدف قطعی تعیین کرد، اما با توجه به شرایط فعلی بازار و در صورت تداوم متغیر‌های بنیادی و نبود شوک سیاسی و اقتصادی جدی، رسیدن شاخص به محدوده ۱۲ میلیون واحد در افق پیش‌رو را دور از انتظار نمی‌دانم. البته این مسیر احتمالاً یک مسیر مستقیم و بدون اصلاح نخواهد بود و در میان راه، نوسانات و اصلاح‌های مقطعی کاملاً طبیعی است.
باقری در ادامه عنوان کرد::در خصوص توصیه به سهامداران نیز همچنان بر اهمیت تنوع‌بخشی در پرتفوی تأکید دارم. با توجه به شرایط فعلی، برای یک سرمایه‌گذار با ریسک‌پذیری متوسط، می‌توان حدود ۵۰ درصد پرتفوی را به سهام اختصاص داد، حدود ۳۰ درصد را در صندوق‌های طلا و حدود ۱۰ درصد را در صندوق‌های درآمد ثابت قرار داد و بخش باقی‌مانده را متناسب با شرایط و سطح ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار مدیریت کرد. با توجه به اینکه همچنان ریسک‌های سیاسی وجود دارد، به نظرم حضور صندوق‌های طلا و درآمد ثابت در پرتفوی می‌تواند نقش مهمی در کاهش ریسک و حفظ تعادل سرمایه‌گذاری داشته باشد.او گفت: در مجموع، نگاه من به بازار سهام همچنان مثبت است، اما این به معنای نادیده گرفتن ریسک‌های موجود نیست. به اعتقاد من در شرایط فعلی، سهامداران نباید صرفاً به رشد شاخص نگاه کنند، بلکه انتخاب سهم، توجه به گزارش‌های مالی شرکت‌ها، وضعیت سودآوری، نرخ ارز و میزان اثرپذیری هر صنعت از تحولات سیاسی و اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ بنابراین می‌توان به آینده بازار امیدوار بود، اما بهتر است این خوش‌بینی با مدیریت ریسک و پرهیز از رفتار‌های هیجانی همراه باشد.