• صفحه نخست
  • سیاست
  • جامعه
  • اقتصادی
  • بانک‌و‌بیمه
  • انرژی
  • ورزش
  • فرهنگ و هنر
  • استانها
  • آرشیو

1405 يکشنبه 1 آذر | Sunday, November 22, 2026

جان به به
1405/07/21 - شماره 4462
نسخه چاپی
سرمقاله

شهید مطهری «کلام اجتماعی» را زنده کرد

 حجت الاسلام محمدباقر پورامینی
مدیر گروه کلام اسلامی پژوهشگاه اسلامی
کلام اجتماعی پیش از آنکه دانشی مستقل به شمار آید، رویکردی و گرایشی در درون دانش کلام است. به بیان دقیق‌تر، کلام اجتماعی در حقیقت نگاهی اجتماعی به مسائل کلامی است؛ نگاهی که آموزه‌های اعتقادی را با رویکردی معطوف به جامعه تبیین می‌کند و به مسائل نوظهور اجتماعی پاسخ می‌گوید.
با این حال، باید مراقب بود که این مفهوم با مفاهیم مشابه خلط نشود. کلام اجتماعی با «الهیات اجتماعی» که در غرب مطرح می‌شود، یکی نیست؛ زیرا الهیات اجتماعی غربی مبانی و پیش‌فرض‌های خاص خود را دارد که با مبانی کلام اسلامی متفاوت است. همچنین نباید کلام اجتماعی را با «کلام کاربردی» یکی گرفت؛ چرا که کلام کاربردی اعم از کلام اجتماعی است و دامنه‌ای گسترده‌تر دارد.
نکته مهم دیگر آنکه کلام اجتماعی از مقوله «فلسفه مضاف» نیست. اگر کلام اجتماعی را فلسفه مضاف بدانیم، در واقع کلام را به عنوان دانشی مستقل انکار کرده‌ایم و به جای آن، فلسفه کلام را نشانده‌ایم. این در حالی است که کلام اجتماعی گرایشی است که با رویکرد اجتماعی به مسائل کلامی می‌پردازد و آنها را تبیین و اثبات می‌کند؛ رویکردی که می‌خواهد آموزه‌های اعتقادی را در عرصه زندگی اجتماعی تبیین کند و کارکرد آنها را در جامعه نشان دهد.
این مفهوم در اندیشه اسلامی پیشینه‌ای دارد. استاد مطهری را می‌توان بنیان‌گذار کلام اجتماعی در دوره معاصر دانست. کلام او کلامی معطوف به اجتماع بود. ایشان می‌خواست کلام را در متن جامعه پیاده کند؛ کلامی که گره‌گشا باشد. این ویژگی در کلام مطهری، در مقابل کلام فلسفی خواجه نصیرالدین طوسی قرار می‌گیرد که بیشتر ناظر به نخبگان و اهل فلسفه بود. مطهری کلام را از انحصار نخبگان بیرون آورد و آن را به میان مردم، جوانان و دانشجویان برد؛ همان کاری که در فلسفه و اصول نیز انجام داد و مباحث دشوار و فنی را با حفظ دقت، روان و کاربردی کرد. ایشان تصریح می‌کردند که باید فلسفه سیاست، فلسفه اقتصاد، فلسفه هنر و انسان‌شناسی را جزء کلام قرار دهیم. یعنی کلام باید به متن زندگی بیاید؛ کلام باید گره‌های سیاسی ما را باز کند و مبنای سیاسی به ما بدهد. کلام باید گره‌های اقتصادی ما را باز کند و فلسفه اقتصاد به ما بدهد تا بدانیم نظام اقتصادی ما چگونه باید باشد. به این معنا، کلام مطهری معطوف به مناسبات اجتماعی و در واقع یک کلام اجتماعی است....
ادامه در همین صفحه

 

Facebook Twitter Linkedin Whatsapp Pinterest Email
جایگاه تبلیغات

دیدگاه شما

دیدگاه شما پس از بررسی منتشر خواهد شد. نظراتی که حاوی توهین یا الفاظ نامناسب باشند، حذف می‌شوند.

تیتر خبرهای این صفحه

  • حذف در انتظار جاماندگان؟
  • شهید مطهری «کلام اجتماعی» را زنده کرد
  • تفاهم‌ همکاری مشترک بین مرکز وکلا و سازمان امور عشایر به امضا رسید
  • جهش ۵ برابری قیمت موبایل
  • اولویت احداث ۴۱۰۰ واحد مسکونی نهضت ملی
  • ادامه سرمقاله

روزنامه نگاران شاغل در پایگاه خبری قاصدک اقتصادی ضمن توجه به واقعیت های عینی جامعه، اخبار صحیح و دقیق و تفسیرهای منطقی و منصفانه را در اختیار خوانندگان گذاشته و خود را ملزم به پاسداشت مرامنامه پایگاه خبری قاصدک اقتصادی مي دانند.

دسترسی آسان
  • درباره ما
  • تماس با ما
  • همکاری با ما
  • تعرفه آگهی
  • نمایندگی‌ها
  • شناسنامه
  • مرامنامه
تماس با ما

تهران، میدان انقلاب، خیابان جمالزاده جنوبی

تحریریه
+98(21) 66121103

آگهی ها
+98(21) 66121183

info@ghasedakeghtesadi.ir

1404© :: کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به پایگاه خبری قاصدک اقتصادی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلا مانع است.